Doen: Met Oud en Nieuw naar het strand van de Copacabana gaan. Een geweldig feest om bij te wonen met gezellige optredens en een enorme vuurwerkshow. Één worden met een swingende en dansende massa van meer dan twee miljoen mensen geeft een geweldig gevoel.
Niet doen: Voor middernacht, rond een uur of tien in de avond pas naar het toilet gaan als je echt moet, want dat gaat niet. Of op z’n Brabants: “Da ga nie!”. Door de drukte zal je er zeker een half uur over doen voordat je aan de andere kant van het strand bent, en als je dan eenmaal het openbaar toilet gevonden hebt, zal je nog een uurtje in de rij moeten staan.
Ook niet doen: Rond de klok van één uur proberen terug naar het hostel te gaan. Da ga nie! De meeste van die twee miljoen gaan rond die tijd naar huis en proberen van het strand en de boulevard in één van de weinige straten te geraken. Dit zorgt voor een soort van trechter idee voor mensen en je weet meteen hoe de mensen zich bij het drama in Duisburg zich gevoeld moeten hebben.

Doen: Na het stappen in Copacabana een taxi naar huis nemen. De metro is namelijk al dicht en lopen is in de favela’s geen optie. Daarnaast is het ook in Rio de Janeiro ten strengste verboden om met bier op achter het stuur te kruipen.
Niet doen: Niet na het stappen in Copacabana de eerste de beste taxichauffeur nemen, want die kan gewoon net zo dronken zijn als jij of ik. Zo rijden ze met 120km/u door bochten en woonwijken en halen rechts in of via de stoep als ze er niet langs kunnen. Om over het vergeten aan te doen van de koplampen nog maar te zwijgen.

Doen: Uit eten gaan in een compleet Braziliaanse wijk met voornamelijk Braziliaanse gerechten op de kaart. Neem dan wel een boekje mee met vertalingen zodat je weet wat je eet. Daarnaast is het eten en drinken in totaal relatief goedkoop.
Niet doen: In het toeristische gedeelte rond blijven hangen en dus ook de echte Braziliaanse keuken missen. Het is toch geweldig als je zin hebt in vlees, iets van de kaart kiest waarvan je geen idee hebt wat het is en vervolgens een flinke visschotel met rijst en bruine bonen voorgeschoteld krijgt.
Ook niet doen: Pas uit eten gaan als je al honger hebt. Van een snelle service hebben ze nog nooit gehoord en alles gaat op het gemakje. Het kan gerust een uur duren voordat het voorgerecht geserveerd wordt.
Al helemaal niet doen: Als je zelf in de bediening werkt op hun manier van werken letten. Heb ik gedaan, maar ik kan je vertellen dat je daar helemaal chagrijnig van wordt. Zo staan ze vaak met 6 man achter de bar en met vijf in de bediening terwijl het restaurant of barretje slechts 10 tafels heeft…

En als laatste een wel hele belangrijke tip!
Doen: Opschrijven wat je meegemaakt hebt. Voor jezelf of voor anderen. Dan kan je makkelijker herinneren wat je allemaal gedaan hebt. Als je een blog schrijft hoef je thuis niet meer alles op te rakelen en te vertellen omdat ze het meeste al gelezen hebben.
Niet doen: Op je blog aankondigen dat je elke dag een nieuw stuk online zet, want dat geeft na verloop van tijd tijdsdruk. En dat is nou net niet de bedoeling van vakantie. Daarnaast kan het voorkomen dat je ergens heengaat waar geen internet is, dan wordt het ook behoorlijk lastig.

Cristo Redentor is al sinds lange tijd een enorme trekpleister van Rio de Janeiro. Daar hoef je geen voorkennis van te hebben, want dat blijkt al wel als je er naar toe gaat. Ik ben daar op aanraden van de receptioniste met de bus naar toe gegaan om de langdurige en duurdere trip met alle andere toeristen te vermijden. Op het moment dat de bus onder aan de Corcovado stopt, wemelt het er al van de andere toeristen en de taxichauffeurs die je maar al te graag naar boven willen brengen. Zo ben ik redelijk snel tot aan de voet van dit wereldwonder gekomen.

Na enkele trappen en al vele foto’s van het indrukwekkende uitzicht doemen de roltrappen op. Ja, het is een wereldwonder dat je kunt bereiken met roltrappen. Dat geeft al aan dat men alles doet voor de toerist. Eenmaal boven op het platform zie je pas goed hoe groot het beeld is. 30 meter hoog en 20 meter breed, maar veel tijd om me daarover te verbazen had ik niet, want voor ik het wist word ik opzij geduwd omdat een andere toerist een foto wil maken. Als ik om me heen kijk blijkt dat ik me niet opzij liet zetten door één toerist, maar door meer, want het wemelt er namelijk van. Ik denk dat er op het platform tussen de 100 en 200 toeristen aanwezig waren. De meeste niet vanwege Jezus, maar vanwege het indrukwekkende uitzicht. De toeristen die niet van het uitzicht genoten, wilden graag een foto van zichzelf van onderen genomen alsof het lijkt dat ze hand in hand met Jezus staan. Moet dat nou? Moet ik mezelf weer tussen al die toeristen doorwringen om dezelfde foto te maken als iedereen?

Een gigantische trekpleister met zoveel toeristen, daar heb ik het al snel mee had gehad. Er is niks meer aan daarboven bij zo’n wereldwonder. Ik vraag me af of de meeste toeristen wel weten dat het beeld bedoeld was ter viering van 100 jaar onafhankelijkheid en dat de financiering bestond uit giften van Brazilianen, zoals ik me ook afvraag of de meeste toeristen van buiten Europa wel weten waarom de Eiffeltoren ooit gebouwd is. Ik kan er niet tegen als zoveel toeristen bij elkaar zijn en denken dat het gaat om de mooiste foto’s maken op het moment dat ze daar zelf waren.

Ik zou het prachtig vinden en waarschijnlijk nog veel specialer als men het hele platform af zou sluiten voor mensen. Dat niemand er nog heen zou kunnen, met uitzondering van onderhoud, en dat wij, toeristen het wereldwonder alleen nog maar van afstand kunnen bewonderen. Foto’s maken en filmen vanuit allerlei plekken uit de stad, maar altijd op afstand. Dan bewaar je het bijzondere voor de mensen die het toentertijd vereerd hebben en een ideale wereld zou men dan ook weten waarom dat onbereikbare plekje zo speciaal is.

Doen: Naar de Copacabana gaan en vervolgens heerlijk te gaan bakken in de zon, mensen kijken en jezelf mee laten sleuren door de krachtige golven.
Niet doen: Jezelf niet goed insmeren met zonnebrand, zodat je de komende dagen met pijnlijke schouders, rug en armen in bed ligt, of probeert te bewegen.

Doen: Jezelf na het verbranden, zoals ik dus heb laten gebeuren, insmeren met After Sun! Dat scheelt een hoop last in de dagen erna.
Niet doen: De eerste de beste fles lotion met de woorden ‘damage therapy’ erop pakken uit de toilettas van je zusje. Ook al is het spul wit en lijkt het op een goede crème, want voor je het weet, smeer je jezelf onder de Braziliaanse haargel.

Doen: Voor langere tijd naar een stad als Rio de Janeiro gaan. Ik verbleef er 17 dagen, maar 14 dagen is ook prima. Het leren kennen van mensen zorgt ervoor dat je ook dingen ontdekt, waar je anders nooit achter zou komen.
Niet doen: Rio de Janeiro bezoeken in 3 dagen. Je leert de stad naar mijn mening beter kennen als je langer de tijd hebt. Daarnaast is het haasten van attractie naar attractie. De stad is zo groot dat er tussen attracties best grote afstanden zitten.

Doen: Veel kleren meenemen in de maanden december en/of januari. Je hebt ze allemaal nodig, want regenseizoen of niet, je zweet je helemaal het leplazarus.
Niet doen: Denken dat je ook shirts met lange mouwen mee moet nemen voor in de avonduren, want het zijn veel kilo’s die je meeneemt en nogmaals, je zweet je helemaal het leplazarus. Ook in de avond, want het koelt niet tot nauwelijks af.

Doen: Op stap naar Lapa in korte broek en t-shirt en lopen op flipflops. Vergeet niet om naar de dames/heren te kijken, want dat doen zij ook naar jou.
Niet doen: Je net als in Nederland een leuk overhemd aanmeten op een nette spijkerbroek en een jasje eroverheen. Dat doen zij namelijk ook niet en daarbij, je zweet je dan helemaal het leplazarus.

Doen: Met de metro naar verschillende delen in de stad gaan, want dat is niet alleen snel, maar ook fijn omdat ze airco hebben. Daarnaast is het nog goedkoop ook.
Niet doen: Als je in de spits op de metro wacht, ga dan niet bij de starthalte helemaal vooraan in de rij staan, want de mensen hebben hier een heftige drang om te zitten op de stoeltjes in de metro. Door de drukte kan niet iedereen zitten. Bij het openen van de deuren stormen de mensen naar binnen; er wordt geduwd en getrokken om maar een goede plek te kunnen bemachtigen. En ik vond het al vervelend bij de treinen op station Den Haag Hollandspoor als de mensen te veel voor de deur opening stonden.

Tot zover deel 1, maar deel 2 komt eraan. Er zijn namelijk nog veel meer dingen waar ik trots op ben of juist heel erg om ben uitgelachen. Hou dit blog in de gaten en lees erover.

Gisteren was ik in Jardím Botanico in het zuidwesten van Rio de Janeiro. Deze tuin heeft slechts een oppervlakte van een paar hectare, maar is onderdeel van het Nacional Parque de Tijuca. Dat is het grootste stadsbos ter wereld en ligt in Rio de Janeiro. In eerste instantie was het de bedoeling om naar het stadsbos te gaan, maar uiteindelijk zijn we dus in de botanische tuinen beland. In deze tuinen staan ontzettend veel verschillende bomen en planten vanuit de hele wereld, maar met name van oorsprong Zuid-Amerikaanse.

Veel van de bomen die ik zag zijn normaal gesproken te vinden in het Amazonegebied, waar de natuur veelal ongestoord kan groeien en ontwikkelen. Sommige bomen zijn reusachtig; hun stammen hebben een diameter van wel vijf meter. Daarnaast lijken ze oneindig hoog. Andere bomen hebben weer takken die zorgen voor een enorme spanwijdte. Toen ik bij één van deze bomen stond voor een foto voelde ik mij ontzettend nietig, zoals de mier zich gevoeld zou hebben toen hij mij over hem heen zag leunen.

Vandaag voelde ik mij opnieuw nietig. Niet vanwege een boom, maar wel vanwege de natuur. Waar ik een paar jaar geleden mijzelf nietig voelde tussen de bergen in de Franse Alpen, besefte ik nu aan het strand van de Copacabana dat de mens als persoon niet tegen de wonderen van de natuur opgewassen zal zijn. Het was enorm warm, dus een frisse duik in de Atlantische Oceaan zag ik wel zitten. De kracht waarmee de twee tot drie meter hoge golven tegen het opgespoten strand sloegen was groot en ik kon daar niet tegen op. Hoe zeer ik mij ook inspande om te blijven staan of de golf de baas te zijn, er was altijd wel een grotere, of krachtigere golf die mij neer maaide.

En dan is er ook nog eens de stroming waar de gemiddelde zwemmer niet tegen in kan zwemmen. De ene na de andere zwemmer werd door de krachtige golven terug op het strand geworpen. Ik voelde me ontzettend nietig, toen ik niet bestendig bleek tegen de grote massa water.

Zou de mier zich net zo voelen als ik dat soms doe, of denkt de mier daar niet over na? Wat denkt de mens daar überhaupt over; voelen mensen zich nietig of voelt de mens zich vaker te groot voor deze wereld dan goed voor ze is?

Helaas denkt niet iedereen er zo over als ik. De meeste Brazilianen hebben niets met regen. Heb je ooit wel eens het beroemde filmpje gezien waarin het begint te regenen en dat de Brazilianen massaal naar Copacabana rennen om de regen te aanbidden? Nee, ik ook ik niet. Ik geloof niet dat men in Brazilië zo denkt. De meeste inwoners van Rio de Janeiro schuilen onder de luifels van verscheidene eettentjes en cafeetjes langs de weg en wachten tot de regen weer weg is. Maar dan de toeristen. Die willen koste wat kost de stad bezichtigen, ook als het regent, maar dan wel met een ‘mooie’ toeristenparaplu waar de bezienswaardigheden van Rio, zoals de Suikerbroodberg en Cristo Redentor, op staan.

En dan kom ik meteen met mijn grootste ergernis. Ik heb een godsgruwelijke hekel aan paraplu’s. Het woord klinkt zo leuk en ingeklapt heb ik er geen problemen mee, maar als het een klein beetje begint te druppelen, dan begint het hele gedonder. En dan heb ik het niet over eventueel onweer. De paraplu is fijn voor jezelf. Daarnaast is het o zo romantisch om met je schatje onder de paraplu te lopen, maar laten we eerlijk zijn; mensen met paraplu’s zijn ontzettend egoïstisch en letten niet op anderen. In ieder geval, zo ervaar ik dat.

Als ik in een winkelstraat loop en de lucht ziet er dreigend uit, dan hoop ik net als iedereen dat ik net voor de bui binnen ben. Geen probleem, maar als het dan net begint te druppelen ben ik het haasje. Niet omdat ik geen paraplu bij me heb en dus nat word, maar omdat andere mensen een paraplu bij zich hebben. Voor ik er erg in heb klappen die dingen zich als klaprozen open in de lucht en ben je bijna een oog kwijt. Een sorry gaat er dan als je geluk hebt nog net vanaf, maar meestal is men te druk zichzelf te beschermen tegen de gevaarlijke regendruppels van boven. Mocht je zonder paraplu verder durven te lopen tussen een mensenmassa met paraplu, dan moet je een verdomd flexibele nek hebben, zodat je paraplu’s kan ontwijken. Ik kom slechts een enkeling tegen die bij een mogelijk aankomende botsing zijn paraplu omhoog doet, zodat ik er gewoon langs kan. Doet de parapluhouder zijn paraplu opzij om een andere niet-parapluhouder te ontwijken, zul je niet zien dat die paraplu bij mij een oog uitsteekt.

Om nog maar niet te spreken van paraplu’s op popfestivals. Voor je het weet kan je niets meer zien van het podium en zie je slechts de kleuren van de regenboog op de paraplu van de festivalganger die twee rijen voor je staat. En wat te denken van mensen die met hun paraplu onder een afdakje gaan staan totdat de regen weg is. Of voor de uitgang van een winkelcentrum, terwijl ik me niet druk maak om een beetje regen. Daar kan ik me verschrikkelijk aan irriteren,

Ik houd dus niet van paraplu’s, maar ach, misschien is het omdat ik zelf geen paraplu heb. Mocht ik ooit een paraplu krijgen of kopen, dan word ik misschien zelf ook wel heel egoïstisch. Maar niet in Brazilië, want als ik in Rio de Janeiro op straat loop in de regen, dan is het als een warme douche die het zweet wegspoelt.

Bij binnenkomst waande ik me op een schoolfeest van mijn oude middelbare school, maar dan vrolijker. Een grote open plek in het midden, dit was de dansvloer, met tafeltjes en kuipstoeltjes aan de zijkant. Er is een soort van open zijkant, als zijnde een gang waarmee je om de dansvloer heen kan lopen. Erboven, op de eerste verdieping is een balustrade waarmee je alles kan overzien wat beneden gebeurt. Om alles op te leuken is alles in roze en groen geschilderd. Hoe kom je er op?

Er speelt een bandje aan de korte zijde. Rustige sambamuziek met een zanger die blijkbaar heel bekend is bij het publiek, want men gaat helemaal op in de muziek. Al snel vult de fabriekshal, want dat was het vroeger, zich met meer en meer mensen. Wanneer wij onze tweede emmer bier bestellen staat alles en iedereen hutje mutje tegen elkaar aan. De rustige sambamuziek heeft zich laten vervangen door snellere ritmes en dansbare bossa nova. Het dak gaat er af! Achter de band hangt een enorm doek in de kleuren roze en groen, zoals ook de hal geverfd is. Van het ene op het andere moment trekt men het doek naar beneden en ziet iedereen een drummers ensemble van een man of 30 op een verhoging achter de band staan.

De mensen worden gek; alsof de Rolling Stones plotseling het podium betreden. Op de voorgrond dansen de sambadanseressen zoals we ze kennen van foto’s en op de achtergrond de drumband die de zanger en de gitaristen begeleid. Ik kijk mijn ogen uit en zie de dampende massa hun armen heen en weer bewegen. Alsof d’Agostino zijn hit opnieuw heeft uitgebracht…

En dan te bedenken dat het 1 januari 2011 was. Niet normaal meer. Na het knallende feest op het strand van de Copacabana zoals ik beschreef in Feliz Ano Novo, is het nu wederom feest. In Rio de Janeiro lijkt het niet uit te maken waar je bent en wanneer, er is altijd iets te beleven. Of je nu in Lapa ( hét uitgaanscentrum) bent, op het strand van Ipanema of de Copacabana, of in een achterstandswijk met een grote fabriekshal, Brazilianen weten als geen ander hoe je een goed feestje moet bouwen. Als ik straks weer in Nederland ben, zal ik wel weer even moeten wennen aan de gewoonten en gebruiken van de Nederlanders, maar ik ga hoe dan ook in de zomer op het terras proberen een emmertje bier te bestellen.

Ik heb al de nodige sms’jes naar vrienden gestuurd om te laten blijken dat ze echt wat missen. Daar wil ik echter niet mijn excuses voor aanbieden, zoals de titel luidt. Mijn excuses wil ik aanbieden voor iets anders. Natuurlijk heeft het wel met de inleiding te maken, maar het is net wat specifieker dan je zou denken. Niet alleen voor de mannen die mij kennen, of de mannen die ik ken, maar ook wil ik even sorry zeggen tegen de dames in Nederland.

Galant als ik ben zal ik beginnen met mijn excuses aan vriendinnen en de dames in Nederland. Dames, ik ben helaas al verliefd. Sorry! Ik ben namelijk verliefd op 3400 andere vrouwen. Ze komen helaas allemaal uit dezelfde stad en ze hebben allemaal een figuurtje waar je U tegen zegt. Dus mocht je gewacht hebben met iets tegen me te zeggen, dan is dat helaas te laat. Dus schrijf ik nu uit de grond van mijn hart: Je m’excuse.

Voor alle mannen zal ik echter ook mijn excuses aan moeten bieden, dus dames het ligt niet aan jullie, maar aan mij. Waar ik, heren heeft u opgelet, net schreef dat ik verliefd ben op 3400 Braziliaanse dames, moet ik helaas aan jullie bekennen dat ik geen van deze dames heb vastgelegd met mijn wegwerpfototoestel. Dus zal ik u thuis niet kunnen verblijden met een rolletje vol met mooie dames. En daarom schrijf ik aan jullie uit de grond van mijn hart: Je m’excuse.

Dat is echter voor jullie beiden niet zonder reden. Ik ben er zelf namelijk op gebrand om na mijn vakantie in Rio terug te gaan naar deze geweldige stad. Omdat jij, dame of heer, nieuwsgierig geworden zal zijn naar het vrouwelijk schoon, maar geen idee zult hebben of het wel waar is wat ik hier allemaal loop te verkondigen, vraag ik je uit de grond van mijn hart of jij met mij mee wil gaan om te kijken of het waar is, of juist niet. Als doel stel ik 2014 met het wereldkampioenschap voetbal in Brazilië. Ga je met me mee?

Het is niet makkelijk om op je flipflops door het rulle zand van Copacabana Beach een weg te zoeken tussen zoveel mensen. Het is een traditie in Rio de Janeiro om oud en nieuw te vieren op het wereldberoemde strand. Een andere traditie is om je te kleden in het wit en felgekleurde accessoires mee te nemen. Elke kleur heeft een eigen betekenis. Het algemene wit staat voor vrede, waar geel staat voor rijkdom, groen voor gezondheid en rood voor romantiek en liefde. Op het moment dat ik door de massa heen liep, viel het me niet zo op dat de witte kleding overheerste, maar op de live beelden vanuit de lucht was goed te zien dat het merendeel van de mensen in wit gekleed was.

De beelden werden getoond op vier enorme schermen rondom een gigantisch podium. Op dat moment trad Daniela Mercury op. Zij zorgde met haar gezellige sambamuziek voor een groot feest en een dansend strandfeest. Jong en oud stond door elkaar, maar alles en iedereen zie je de bewegingen van de samba maken zoals alleen de echte Brazilianen dat kunnen. Ik heb me laten vertellen dat er meer dan twee miljoen mensen naar het strand zouden komen, maar dat ik moeilijk te geloven. Op de schermen kon ik echter zien dat het geen geintje was, maar echt niet normaal druk. Dat merkte ik ook op mijn tocht naar het toilet. Ik was inmiddels een half uur onderweg, maar nog niet bij het toilet. Om bij aankomst nog maar niet te spreken over de rij die er stond, maar dat ter zijde…

Overigens heeft Daniela Mercury niet alleen gezongen, maar ook het logo voor de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro bekendgemaakt. Het Olympisch comité, onder leiding van Jaques Rogge, was daarbij aanwezig. Een enorm spandoek werd over het publiek voor het podium gespannen. Op de luchtfoto zie je pas echt goed hoe groots het was. Na haar optreden gingen de lichten op het podium uit en de lampen langs de boulevard aan. Gigantische lichtbundels verlichtten het publiek. Toen was ik gelukkig al terug van het plasje plegen. Dat was me nog wat, want toen ik terug wilde, werd ik door de heftige toenemende stroom van mensen meegenomen over het strand. Alle favela’s stroomden leeg en er was geen houden aan. Ik werd er een beetje zenuwachtig van en het was soms een beangstigend gevoel. Ik kon nergens heen en was natuurlijk maar alleen ten opzichte van grote groepen Brazilianen. Gelukkig dus toch nog teruggekomen bij mijn familie voordat het echte feest zou beginnen.

Toen ook de lichtbundels uitgingen werd het scherm verlicht en telde iedereen gezamenlijk af met Daniela Mercury voorop. Alle ogen waren nu niet meer gericht op het podium, maar op de zes pontons in de zee. Van middernacht tot tien voor half één heb ik de mooiste en grootste vuurwerkshow ooit gezien. Onbeschrijfbaar wat daar gebeurde! Misschien dat de foto’s enig beeld kunnen geven, maar zoiets was onvoorstelbaar. Pas halverwege kon ik weer iets anders uitbrengen dan ‘ooh’ en ‘aah’, namelijk: ‘Feliz ano novo!’ oftewel ‘Gelukkig Nieuwjaar!’.

Via gasten uit hetzelfde hostel als waar wij verblijven begreep ik dat het slechts tien minuten lopen was naar ‘Lapa’. Lapa is het karakteristieke uitgaansgedeelte van Rio de Janeiro. Een wijk vol kunstenaars en muzikanten die het leven op straat tot een feest verheven zouden hebben. Ons vertrek uit het hostel richting Lapa is toch enigszins moeizaam, gezien het hostel hoog op een heuvel ligt. Over de kasseien – en de tramrails die midden in de weg liggen – is het niet al te makkelijk lopen met je flipflops aan. Toch zien we een manier om de steile naar beneden gaande straat en de trappen te overwinnen.

Beneden aangekomen lopen we Lapa direct in. Echter zijn we het kaartje vergeten en hebben we geen flauw idee hoe we ook al weer naar die kroeg moesten lopen. We besloten om niet terug te gaan, maar gewoon eens een rondje te lopen en dan zagen we verder wel waar al dan niet uit zouden komen. En als je dan verder gaat, met hier en daar een kleine stop een foto te maken van iets dat je opvalt, zoals een modern flatgebouw van glas dat vastzit aan een idyllisch historisch Braziliaans huisje, kan je overal uitkomen zonder iets te vinden wat je eigenlijk zoekt. Het zijn die wandeltochtjes die mij bij de mooiste dingen doen belanden.

Na een half uurtje slenteren zien we op de straatnaamborden plots de voor ons bekende naam ‘Rua de Lavradio’. Die naam herinnerden mijn vader en ik van het kaartje en van internet. In die straat zou Rio Scenarium zich bevinden. Helaas bleek de straat een stuk langer te zijn dan we dachten en zodoende zijn we gestopt bij één van de restaurantjes die we tegenkwamen. Het restaurantje waar we zaten, Quintal Carioca, had een klein terrasje met vier parasols, maar was binnen enorm groot en had meerdere verdiepingen. De kaart was alleen in het Portugees, dus snapten we niet wat we bestelden, maar lekker was het zeker. Later als mijn vader en ik groot zijn, gaan we net zo’n tentje in Nederland opzetten. Dan nemen we de ideeën en de zon mee om Rio de Janeiro in Nederland na te bootsen. Na het bestellen van mineraalwater en een jus d’orange besluiten we ook wat te eten te bestellen. Ik bestelde iets waarvan ik de naam helaas niet kon onthouden, maar het was enorm lekker. Een soort van sandwich met warm brood, ananas en gerookt en gezouten varkensvlees erop. Mijn zusje nam een soort van aardappelkroketjes met vlees erin. Het was simpel, maar enorm lekker en ook nog eens goedkoop. Mijn vader nam liever genoegen met een biertje en bestelde dus een ‘cerveja’. Dat biertje kwam in een flesje met een koeler eromheen. Zoals wij in Nederland de wijnkoeler kennen, zo kennen ze hier dus de bierkoeler. Wat een geweldig idee!

Tijdens het eten en drinken praatten we over politiek, sport en Nederland. Het is dan toch makkelijker praten als je niet aanwezig bent in het land dat onderwerp van gesprek is. Niet op de hoogte van de laatste ontwikkelingen, maar er wel over praten. Heerlijk! En als we dan rondkijken en op het punt staan af te rekenen na een heerlijke lunch en interessante conversaties zien we plots aan de overzijde zes huizen verderop het uithangbord van Rio Scenarium.

Uiteindelijk zijn we daar niet meer geweest, maar we weten nu waar het ligt. De zoektocht was leuk en de lunch was prima. Vanavond gaan we terug naar Quintal Carioca om een gekoeld biertje te drinken. En heel misschien komen we ooit nog bij Rio Scenarium terecht.

Waarschijnlijk is het andersom; heb ik er een nieuw hoofdstuk bij gekregen nu ik bij Escadaria Selarón ben geweest. Je kan het natuurlijk zien op de foto’s en je ziet de trap in videoclips voorbijkomen op tv of op internet, maar in het echt is het toch allemaal net even anders. Waar je de kleuren ziet op foto’s met een stralende zon en lachende mensen, daar zie je met eigen ogen de harde werkelijkheid.

De omgeving is armoedig. Dat is te zien aan de huizen in de straat waaraan de trap zich bevindt. Vervallen grote villa’s die bij een enorme opknapbeurt dienst zouden kunnen doen als goed lopende hotels of hostels. Tegenover deze huizen ligt een cafeetje. Daar hebben we drie koffie gedronken. Totale prijs was omgerekend slechts anderhalve euro. Niet bepaald toeristische prijzen op zo’n toeristische locatie. Op straat ligt veel afval en hier en daar schooien jonge kinderen om geld. Tussen de lokale bewoners, door de armzalige omgeving, drommen de groepjes toeristen naar Escadaria Selarón. Niet lettend op de omgeving en alleen daar aanwezig om de trappen te bewonderen. Fototoestel in de aanslag, camera’s set en ready en filmen maar. Ik hoor bij die massa toeristen en heb daar een dubbelzijdig gevoel bij.

Aan de ene kant ben ik natuurlijk ook toerist. Het is heerlijk om even weg te zijn uit mijn eigen omgeving en zoals dat zo mooi heet in een ander land ‘de toerist uit te hangen’. Leuke foto’s maken en alleen dingen doen als je er zin in hebt. Geen zin? Dan toch lekker niet. Het moment dat je geen druk voelt is voor mij het ultieme vakantiegevoel. Om dat te verwezenlijken, of te accentueren ben ik nu op vakantie in Brazilië. Je bekommert je niet om de omgeving, wat er eigenlijk gebeurt en geeft eigenlijk alleen om jezelf en je eigen gemoedstoestand. Nog even een leuk fotootje maken ter herinnering aan het feit dat je op een bijzondere plek bent geweest. Een foto van mij op Escadaria Selarón. Zonnetje erboven en lachende toeristen om mij heen. De gehele schaduwkant vergeet ik dan. Die staat namelijk niet op de foto.

Dat is de andere kant van mijn gedachten. Zouden mensen zich jaren later slechts de trap herinneren die men dan op de foto ziet, of weet men ook nog hoe de omgeving eruit zag? De verslechterde wijk, die niets met het toerisme te maken had. Het feit dat de regering (nog) geen geld had uitgegeven om de boel op te knappen. Ik vraag me af of ik later zelf nog wel weet wat ik zag. Het pure toerisme of de verslechterde wijken, de dure gebouwen of de mensen eromheen. Wat is er nu echt belangrijk om te onthouden als ik in een wereldstad als Rio de Janeiro ben geweest? Het accentueren van de juiste zaken, zoals het fotograferen van andere zaken dan slechts bezienswaardigheden, zullen een rol spelen bij het herinneren van het ‘echte’ Rio de Janeiro. Daar kunnen de videoclip van Snoopdogg of U2 en de reclames van Coca Cola en American Express niet bij helpen.